Kerst 2025: 7 op 10 Belgen vinden aandacht belangrijker dan nieuw cadeau - en bijna de helft ervaart cadeaustress

Met de feestdagen voor de deur toont onderzoek bij 2000 Belgen in opdracht van de Hergebruikalliantie - de samenwerking van Cash Converters, HappyTroc, HERW!N (Kringwinkel) en 2dehands.be - dat kerstcadeaus steeds vaker voor stress en frustratie zorgen. Bijna de helft (45,4%) van de Belgen ervaart stress door het ontvangen van ongewenste cadeaus tijdens de feestdagen, terwijl 70,2% zich verplicht voelt enthousiast te reageren op elk cadeau, ook als ze het niet leuk vinden. Tegelijk blijkt 70,7% het belangrijker te vinden dat een cadeau goed gekozen is dan dat het nieuw is. De boodschap is duidelijk: aandacht telt meer dan het prijskaartje.

Achter de glimmende geschenkverpakking schuilt vaak een ongemakkelijke waarheid: de meeste Belgen spelen een rol wanneer ze een cadeau ontvangen. Maar liefst 70,2% voelt zich verplicht om enthousiast te reageren, ook als het cadeau hen niet aanspreekt. Sociale druk creëert een situatie waarin eerlijkheid plaats maakt voor beleefdheid. Het gevolg? Ongewenste cadeaus stapelen zich op. 36,9% van de Belgen ontvangt soms tot regelmatig cadeaus die ze eigenlijk niet wensen, nodig hebben of mooi vinden. De belangrijkste redenen waarom een cadeau als "fout" wordt beschouwd: het is volstrekt nutteloos (45,8%), het toont een gebrek aan aandacht voor wie ze zijn (23,4%), of er zit geen enkele gedachte achter (16,3%).
Bekijk de top 10 foutste kerstcadeaus van 2025, op basis van een onderzoek door Kringwinkel bij honderden mensen.

Wat gebeurt er met die ongewenste cadeaus? Dit varieert sterk. Een derde (33,4%) bewaart ze uit beleefdheid, vaak om ze ergens in een kast te laten verstoffen. Net zoveel mensen (33,2%) geven het cadeau door aan iemand anders, in de hoop dat het daar wel op prijs gesteld wordt.

Steeds meer Belgen kiezen echter voor actievere oplossingen: 23,6% verkoopt ongewenste cadeaus online, 20,8% brengt ze naar een kringloopwinkel of doneert ze, en 18,5% ruilt ze om indien mogelijk. Slechts 8,6% gooit de cadeaus daadwerkelijk weg.

De meest voorkomende types ongewenste cadeaus zijn gebruiksvoorwerpen die mensen al hebben of niet nodig hebben (29,5%), decoratie-items die niet bij het interieur passen (26,4%), cadeaubonnen voor winkels waar men niet komt (25,4%), en cosmetica of verzorgingsproducten die ze niet gebruiken (21,7%).

Om te voorkomen dat ze ongewenste cadeaus ontvangen, grijpen Belgen naar verschillende strategieën. 30,9% maakt een verlanglijstje, terwijl 28,4% duidelijk hint naar wat ze willen en 21,0% dit ronduit uitspreekt. 20,4% vraagt om cadeaubonnen of geld, en 17,8% spreekt zelfs af om helemaal geen cadeaus te geven. Toch laat bijna een kwart (23,2%) de schenker nog altijd zelf kiezen, wat de kans op misverstanden vergroot. 

De groeiende bewustwording over zinloze aankopen leidt ook tot een positieve verschuiving. 59,9% van de Belgen vindt tweedehands kerstcadeaus inmiddels sociaal aanvaardbaar, en 55,6% ziet het als bijdrage aan duurzamere feestdagen.

Maar liefst 27,9% heeft zelf al bewust tweedehandsgeschenken gegeven voor eindejaar: 8,3% doet dit regelmatig, 19,6% een enkele keer. Nog interessanter: 24,5% overweegt het te doen, wat wijst op een mooi groeipotentieel voor de komende jaren.

Welke cadeaus lenen zich volgens Belgen het best voor tweedehands? Boeken staan bovenaan (55,0%), gevolgd door speelgoed (53,4%), decoratie (38,3%), en verzamelobjecten of antiek (32,1%). Ook muziek en films (27,1%) en kleding (27,0%) scoren goed als tweedehands kerstcadeau.

De motivaties om voor tweedehands te kiezen zijn veelzijdig. Kostenbesparing staat voorop (41,8%), een belangrijke overweging in economisch uitdagende tijden. Maar ook andere redenen spelen mee: 31,4% waardeert dat je via tweedehands zeldzame items kunt vinden die nieuw niet meer verkrijgbaar zijn, terwijl 27,2% op zoek is naar uniekere cadeaus. Het verminderen van consumptiedrang (23,9%) en milieubewustzijn (22,8%) ronden de top 5 af.

De vrees voor negatieve reacties op tweedehands cadeaus blijkt grotendeels ongegrond. 38,2% van de ontvangers reageert positief, terwijl 46,9% neutraal reageert. Slechts 15,0% reageert negatief. De meeste gevers (54,3%) vertellen de ontvanger dat een cadeau tweedehands is, terwijl 27,6% dit meestal niet doet en 18,2% het enkel vertelt indien gevraagd.

De Hergebruikalliantie verenigt de belangrijkste spelers in de Belgische hergebruik- en tweedehandssector: HERW!N (Kringwinkel), 2dehands.be, HappyTroc en Cash Converters. Samen promoten zij hergebruik als duurzaam alternatief voor nieuwkoop.

Het onderzoek werd uitgevoerd door iVOX tussen 16 april en 5 mei 2025 bij 2.000 Belgen, representatief voor taal, geslacht, leeftijd, diploma en sociale klasse. De maximale foutenmarge bedraagt 2,1%.