Antieke messing Chanoekalamp - Judaica - Mozes & Aäron - Praag/Bohemen - vermoedelijk 19e eeuw

20003

Bijzonder en rijk gedecoreerd antiek Joods ritueel object, een zogenaamde Chanoekalamp of Hanukkah-lamp, uitgevoerd in gegoten messing en vermoedelijk afkomstig uit Praag of Bohemen.

De lamp heeft een prachtig opengewerkte achterwand met sierlijke florale motieven en draagt maar liefst drie Davidssterren (Magen David): één prominent bovenaan en twee kleinere sterren verwerkt in het decor aan weerszijden.

Aan beide uiteinden staan twee belangrijke Bijbelse figuren afgebeeld. Links zien we vermoedelijk Aäron, de hogepriester, herkenbaar aan zijn rijk uitgewerkte kleding en borstplaat. In zijn opgeheven hand houdt hij een klein recipiënt. Rechts staat Mozes, met de Tafelen der Wet tegen het lichaam. De opvallende vormen aan zijn hoofd verwijzen naar de traditionele voorstelling van de lichtstralen die volgens de Bijbelse overlevering van Mozes’ gelaat uitgingen.

Onderaan bevindt zich een rij van acht oliebakjes, bestemd voor de acht dagen van Chanoeka, het Joodse lichtfeest. Daarnaast is er een voorziening voor de sjamasj, het extra licht waarmee de overige lichten werden aangestoken (“Aäron houdt in zijn opgeheven hand de houder voor de sjamasj”).

Centraal bevindt zich een groot rond medaillon, omgeven door een lauwerkrans en rijk opengewerkt ornament. Het medaillon is ongedecoreerd; bij vergelijkbare historische exemplaren komt dit eveneens voor en hoeft hier dus niet noodzakelijk iets te ontbreken.

Qua vormgeving sluit dit exemplaar nauw aan bij bekende Praagse/Boheemse Chanoekalampen uit de 18e en 19e eeuw. Zonder merkteken of verdere provenance lijkt een voorzichtige datering als vermoedelijk 19e eeuw, naar een ouder 18e-eeuws model, het meest aangewezen.

Het messing heeft door de jaren heen een mooie, authentieke patina ontwikkeld, passend bij de ouderdom van het stuk.

Hoogte : 19,5 cm
Breedte : 26 cm
Diepte : 7 cm

Een prachtig en bijzonder verzamelobject binnen Judaica, niet alleen interessant vanwege zijn religieuze betekenis maar ook door de zeer decoratieve vormgeving, de drie Davidssterren en de voorstelling van Mozes en Aäron.