De geboorte van Europa -Mercatorfonds

20797

De geboorte van Europa is een rijk geïllustreerde historische publicatie die in 1987 verscheen bij Mercatorfonds in Antwerpen. Het boek behandelt de overgang van de laat-Romeinse wereld naar het vroegmiddeleeuwse Europa en besteedt aandacht aan de politieke, economische, religieuze en culturele ontwikkelingen tussen ongeveer de vijfde en negende eeuw.

Titel: De geboorte van Europa
Bibliografische ondertitel: Mohammed en Karel de Grote

Auteurs en samenstelling

Het boek is een samengestelde publicatie met bijdragen van verschillende historici en specialisten:

• Henri Pirenne
• Bryce Lyon
• Heiko Steuer
• Francesco Gabrieli
• André Guillou

Henri Pirenne vormt een belangrijk historisch uitgangspunt van de publicatie. Zijn visie op de overgang van de Oudheid naar de Middeleeuwen speelt een centrale rol. Pirenne stelde dat het verdwijnen van het West-Romeinse keizerschap niet onmiddellijk het einde betekende van de Romeinse beschaving in West-Europa. Volgens zijn these ontstond een ingrijpender breuk later, onder invloed van de islamitische expansie en de veranderingen in het Middellandse Zeegebied.

Bryce Lyon behandelt de historiografische context rond Pirenne. Heiko Steuer belicht vooral de archeologische en vroegmiddeleeuwse wereld. Francesco Gabrieli behandelt de Arabische en islamitische geschiedenis, terwijl André Guillou aandacht besteedt aan Byzantium en het Oost-Romeinse Rijk.

De publicatie heeft geen afzonderlijk vermelde curator en is opgevat als een wetenschappelijke en cultuurhistorische bundel met bijdragen van meerdere auteurs.

Korte inhoud

Centraal staat de ontwikkeling van Europa uit de laat-Romeinse wereld. Het boek onderzoekt hoe politieke machtsverhoudingen, economische structuren, religieuze veranderingen en culturele contacten bijdroegen aan het ontstaan van het vroegmiddeleeuwse Europa.

De overgang van de Oudheid naar de Middeleeuwen wordt niet voorgesteld als één plotselinge breuk, maar als een langdurig proces. Romeinse instellingen en tradities bleven in verschillende gebieden voortbestaan, terwijl tegelijk nieuwe politieke en maatschappelijke structuren ontstonden.

Een belangrijke plaats is ingeruimd voor de Germaanse koninkrijken, het Frankische rijk, Byzantium en de opkomst van de islam. Ook de veranderende positie van het Middellandse Zeegebied en de verschuiving van politieke en economische zwaartepunten binnen Europa worden behandeld.

De periode mondt uit in de wereld van Karel de Grote, waarin nieuwe politieke, religieuze en culturele structuren zich duidelijker beginnen af te tekenen.

Opbouw en inhoud

Het boek is thematisch opgebouwd rond verschillende gebieden en ontwikkelingen die bepalend waren voor het ontstaan van het middeleeuwse Europa.

Aan bod komen onder meer:

• de overgang van het Romeinse Rijk naar de vroege Middeleeuwen;
• de visie van Henri Pirenne op deze overgang;
• de continuïteit van Romeinse structuren;
• de Germaanse wereld;
• archeologische gegevens uit de vroege Middeleeuwen;
• de ontwikkeling van het Frankische gebied;
• de opkomst en verspreiding van de islam;
• de veranderingen in het Middellandse Zeegebied;
• het Byzantijnse Rijk;
• de ontwikkeling naar het rijk van Karel de Grote.

De verschillende hoofdstukken verbinden politieke geschiedenis met economische geschiedenis, archeologie, religie, kunst en materiële cultuur.

Stijl van het boek

De publicatie heeft een wetenschappelijk-historisch karakter, maar is ook gericht op een ruimer publiek met belangstelling voor geschiedenis, kunst en cultuur.

De bijdragen zijn geschreven in een beschouwende en informatieve essayvorm. De tekst is uitvoerig, maar wordt regelmatig onderbroken door illustraties. Veel pagina’s zijn in twee tekstkolommen opgebouwd.

De benadering is multidisciplinair. Politieke gebeurtenissen worden gecombineerd met inzichten uit archeologie, kunstgeschiedenis, economie en religiegeschiedenis.

Vormgeving

Het boek is uitgevoerd als een grootformaat kunst- en cultuurhistorische publicatie. De omslag is hoofdzakelijk zwart, met de titel De geboorte van Europa in grote witte letters. Op de voorzijde staat een middeleeuwse voorstelling. De namen van de belangrijkste auteurs zijn eveneens op de omslag vermeld.

Binnenin wordt een klassieke typografie gebruikt met een duidelijke bladspiegel en ruime marges. De tekst staat vaak in twee kolommen en wordt gecombineerd met grote illustraties.

Het beeldmateriaal bestaat uit onder meer:

• middeleeuwse manuscripten en miniaturen;
• mozaïeken;
• architectuur;
• archeologische vondsten;
• sculpturen en reliëfs;
• plattegronden en tekeningen;
• zwart-witfotografie;
• kleurenreproducties van kunstwerken.

Sommige afbeeldingen beslaan een volledige pagina. De grote afmetingen van het boek laten toe om kunstwerken, architectuur en archeologische voorwerpen met veel detail af te beelden.

Uitgeverij Mercatorfonds

Mercatorfonds is een Belgische uitgeverij die zich toelegt op publicaties over kunst, cultuurgeschiedenis, architectuur en erfgoed.

De uitgaven worden gekenmerkt door gespecialiseerde teksten, uitgebreid beeldmateriaal, een groot boekformaat en een verzorgde grafische uitvoering. De geboorte van Europa past binnen deze traditie en combineert historische essays met kunsthistorische en archeologische illustraties.

Het boek functioneert daardoor zowel als historisch naslagwerk als als rijk geïllustreerde cultuurhistorische publicatie.

Bibliografische gegevens en specificaties

Titel: De geboorte van Europa
Bibliografische ondertitel: Mohammed en Karel de Grote
Auteurs: Henri Pirenne, Bryce Lyon, Heiko Steuer, Francesco Gabrieli en André Guillou
Uitgever: Mercatorfonds, Antwerpen
Jaar van uitgave: 1987
Taal: Nederlands

Afmetingen boek: hoogte 32 cm, breedte 25 cm
Aantal pagina’s: 331
Wettelijk depotnummer: D/1987/703/1
ISBN: 9061531713
Gewicht: 2,12 kg