Flora Photographica Bloemen in de fotografie van 1835 tot Heden- Wiliam Erwing SDU uitgeverij koninginnengracht/uitgeverij Focus 's-Gravenhage/ Amsterdam 1991

23474

Deze omvangrijke publicatie uit 1991 is gewijd aan de rol van bloemen binnen de geschiedenis van de fotografie. William A. Ewing brengt in Flora Photographica een breed overzicht samen van bloemfotografie vanaf het vroege begin van het medium in de negentiende eeuw tot aan de hedendaagse fotografie van het einde van de twintigste eeuw. Het boek benadert bloemen niet alleen als natuurhistorisch of decoratief onderwerp, maar ook als drager van symboliek, emotie, erotiek, wetenschappelijke observatie en artistiek experiment.

De publicatie is rijk opgezet en combineert historische toelichting met een grote verscheidenheid aan fotografische voorbeelden. Daardoor functioneert het boek zowel als overzicht van de geschiedenis van de fotografie als als thematische studie rond de bloem als beeldmotief.

Korte inhoud

Het boek onderzoekt hoe bloemen sinds de vroege fotografie op uiteenlopende manieren zijn weergegeven. De voorbeelden lopen van botanische registraties en negentiende-eeuwse studies tot gestileerde composities, stillevens, experimentele fotografie en meer conceptuele beelden.

Bloemen verschijnen in het boek in zeer verschillende rollen. Soms worden zij nauwkeurig en bijna wetenschappelijk bestudeerd, soms fungeren zij als symbool van liefde, vergankelijkheid, schoonheid of erotiek. In andere gevallen worden bloemen ingezet als formeel element binnen een fotografische compositie, waarbij vorm, ritme, textuur en licht belangrijker worden dan botanische herkenbaarheid.

Het boek behandelt werk van een groot aantal bekende fotografen, onder wie Ansel Adams, Eugène Atget, Hippolyte Bayard, Julia Margaret Cameron, Imogen Cunningham, André Kertész, Robert Mapplethorpe, Edward Steichen, Josef Sudek en vele anderen. Daardoor ontstaat een breed beeld van de manier waarop verschillende generaties fotografen hetzelfde onderwerp telkens opnieuw hebben geïnterpreteerd.

Schrijfstijl en opbouw

De schrijfstijl van William A. Ewing is kunsthistorisch, beschouwend en toegankelijk. De teksten combineren historische informatie met interpretatie en thematische duiding. De auteur plaatst de besproken werken in hun fotografische en culturele context en besteedt aandacht aan veranderingen in techniek, opvatting en beeldtaal.

De opbouw is thematisch en historisch tegelijk. De lezer wordt door verschillende perioden en benaderingen geleid, waarbij hoofdstukken gewijd zijn aan uiteenlopende betekenissen en toepassingen van bloemen in de fotografie. Zo komen onder meer botanische observatie, formeel onderzoek, symboliek, erotiek en visuele experimenten aan bod.

Tekst en beeld wisselen elkaar voortdurend af. Grote reproducties krijgen veel ruimte, terwijl kleinere afbeeldingen worden ingebed in de toelichtende tekst. Daardoor blijft de publicatie visueel sterk, zonder dat de historische en analytische samenhang verloren gaat.

Bloemen als fotografisch onderwerp

Bloemen behoren tot de vroegste onderwerpen die in de fotografie werden onderzocht. Hun vaste vorm, duidelijke structuur en rijke textuur maakten ze bijzonder geschikt voor vroege fotografische procédés, waarvoor lange belichtingstijden noodzakelijk waren.

In de loop van de geschiedenis veranderde hun betekenis sterk. In de negentiende eeuw lag de nadruk vaak op registratie, botanische nauwkeurigheid en esthetische studie. Later werden bloemen steeds vaker ingezet als zelfstandig artistiek motief.

Binnen de moderne fotografie konden bloemen worden gebruikt om vorm, contrast en tonaliteit te onderzoeken. Bij andere fotografen kregen ze een meer persoonlijke of symbolische betekenis. De bloem werd zo een motief dat zich gemakkelijk liet aanpassen aan zeer verschillende fotografische stijlen en ideeën.

Stijl en fotografische benaderingen

Het boek toont geen uniforme fotografische stijl, maar juist een zeer brede ontwikkeling. Vroege beelden zijn vaak documentair, frontaal en beschrijvend. Later verschijnen meer gestileerde composities, close-ups, abstraheringen en fotografische experimenten.

Bij sommige fotografen staat de botanische structuur centraal, terwijl anderen bloemen bijna sculpturaal behandelen. In modernere fotografie kunnen bloemen zelfs volledig loskomen van hun natuurlijke context en deel worden van geconstrueerde of conceptuele beelden.

De publicatie laat daardoor goed zien hoe één onderwerp zich door de geschiedenis van de fotografie voortdurend aanpast aan nieuwe technieken, stijlen en artistieke opvattingen.

Kleurgebruik

De ontwikkeling van zwart-wit naar kleur speelt een belangrijke rol in het boek. Een groot deel van de vroegere fotografie werkt met tonaliteit, licht en schaduw. In zwart-witbeelden worden bloemen vaak herleid tot vorm, textuur en contrast.

In de latere kleurenfotografie krijgt kleur een veel directere betekenis. Felle rode, gele, blauwe en groene accenten kunnen de bloem losmaken van haar natuurlijke omgeving en een bijna grafische of abstracte werking geven.

Het boek bevat zowel monochrome als kleurrijke voorbeelden en toont daarmee hoe verschillend bloemen kunnen functioneren binnen uiteenlopende fotografische technieken.

William A. Ewing

William A. Ewing is kunsthistoricus, curator en auteur met een sterke specialisatie in fotografie. Hij publiceerde verschillende werken over de geschiedenis en ontwikkeling van het fotografische beeld en was betrokken bij tentoonstellingen en collecties rond internationale fotografie.

Zijn benadering in Flora Photographica is breed en thematisch. Hij beperkt zich niet tot één fotografische stroming of periode, maar onderzoekt hoe één onderwerp — de bloem — door bijna twee eeuwen fotografie telkens opnieuw wordt geïnterpreteerd.

De auteur combineert kunsthistorische kennis met aandacht voor beeldtaal en fotografische techniek. Daardoor is het boek niet alleen interessant als verzameling bloemfotografie, maar ook als overzicht van bredere ontwikkelingen binnen het medium.

De uitgevers

De Nederlandse editie verscheen in 1991 bij SDU uitgeverij Koninginnegracht in ’s-Gravenhage en Uitgeverij Focus in Amsterdam.

De samenwerking tussen beide uitgevers resulteerde in een grootformaat kunstboek met een duidelijke nadruk op hoogwaardige beeldreproductie. De uitgave is bedoeld als visueel en inhoudelijk naslagwerk voor liefhebbers van fotografie, kunstgeschiedenis en botanische beeldcultuur.

Vormgeving van de uitgave

De uitgave heeft een sober maar krachtig ontwerp. De stofomslag toont een monumentale zwart-witopname van een bloem, gecombineerd met de titel FLORA PHOTOGRAPHICA in opvallend rood. Deze combinatie van zwart-wit en rood geeft het boek een uitgesproken grafische uitstraling.

Binnenin is de vormgeving ruim en overzichtelijk. Grote afbeeldingen worden afgewisseld met tekstpagina’s en kleinere illustraties. Zowel historische als moderne fotografie krijgt voldoende ruimte, waardoor de visuele diversiteit van het onderwerp goed tot uiting komt.

Volgens de gegevens in de uitgave bevat het boek 215 afbeeldingen, waarvan 56 in kleur en 127 in duotone.

Afmetingen en specificaties
Titel: Flora Photographica — Bloemen in de fotografie van 1835 tot heden
Auteur: William A. Ewing
Uitgevers: SDU uitgeverij Koninginnegracht / Uitgeverij Focus
Plaats van uitgave: ’s-Gravenhage / Amsterdam
Jaar: 1991
Pagina’s: 224
Afbeeldingen: 215, waarvan 56 in kleur en 127 in duotone
Afmetingen: hoogte 31 cm, breedte 26 cm
ISBN SDU: 90 12 06662 X
ISBN Focus: 90 72216 17 2
Gewicht: 1,64 kg