A chacun sa grâce - Vrouwenkunstenaars in België en Nederland 1500-1950 uitgegeven door Ludion / Flammarion

15654

Dit omvangrijke kunstboek, A chacun sa grâce – Femmes artistes en Belgique et aux Pays-Bas 1500–1950, behandelt de geschiedenis en artistieke productie van vrouwelijke kunstenaars in België en Nederland over een periode van ongeveer viereneenhalve eeuw. Het Franstalige werk werd samengesteld onder leiding van Katlijne Van der Stighelen en Mirjam Westen en verscheen bij Ludion en Flammarion. Het boek werd gepubliceerd naar aanleiding van de gelijknamige tentoonstelling in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen (1999–2000) en het Museum voor Moderne Kunst Arnhem (2000).

Centraal staat de positie van vrouwelijke kunstenaars binnen de kunstgeschiedenis van de Lage Landen. Het boek bestrijkt de periode 1500–1950 en brengt kunstenaars bijeen die werkzaam waren in uiteenlopende historische en maatschappelijke omstandigheden. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar hun kunstwerken, maar ook naar opleiding, familie- en kunstenaarsnetwerken, professionele mogelijkheden, opdrachtgeverschap en de mate waarin vrouwen toegang hadden tot het officiële kunstbedrijf.

De publicatie biedt een breed overzicht van ongeveer 500 jaar vrouwelijke kunstbeoefening. Voor de bijbehorende tentoonstelling werden meer dan 300 werken van circa 135 vrouwelijke kunstenaars bijeengebracht. Het spectrum omvat onder andere portretten, zelfportretten, landschappen, stillevens, genrestukken, historiestukken, religieuze voorstellingen en beeldhouwkunst.

Tot de kunstenaars die in het boek aan bod komen behoren onder anderen Clara Peeters, Maria de Wilde, Maria Sibylla Merian, Rachel Ruysch, Anna Maria van Schurman, Alida Withoos, Judith Leyster, Jenny Montigny en Yvonne Serruys. Ook een groot aantal minder algemeen bekende kunstenaars wordt opgenomen. De achterzijde van het boek is vormgegeven met een doorlopend patroon van kunstenaarsnamen, waarmee de omvang van deze groep visueel wordt benadrukt. Voor Yvonne Serruys bevat het boek bijvoorbeeld een afzonderlijke bijdrage over haar leven en werk.

De inhoud combineert algemene kunsthistorische beschouwingen met teksten over afzonderlijke kunstenaars en kunstwerken. Hierdoor ontstaat geen eenvoudige opsomming van namen, maar een thematisch en historisch overzicht waarin wordt onderzocht hoe vrouwelijke kunstenaars gedurende verschillende perioden konden werken en hoe hun positie zich verhield tot de bredere kunstwereld. De behandeling loopt van de vroegmoderne periode en de zeventiende-eeuwse kunst van de Nederlanden tot de negentiende en eerste helft van de twintigste eeuw.

De schrijfstijl is overwegend kunsthistorisch, documentair en academisch. De teksten geven biografische en kunsthistorische informatie en plaatsen individuele oeuvres binnen hun historische context. Bij kunstenaars worden werken besproken en waar relevant aangevuld met literatuurverwijzingen en bronnen. Het boek is daardoor zowel als tentoonstellingscatalogus als kunsthistorisch naslagwerk opgezet.

De hoofdredactie en samenstelling zijn van Katlijne Van der Stighelen en Mirjam Westen. Daarnaast werkten meerdere onderzoekers en auteurs aan de publicatie mee. Op de afgebeelde titelpagina worden bijdragen vermeld van Maaike Meijer, Elizabeth Honig, Esther Tobé, Sabine van Cauwenberge, Leen de Jong, Yvette Marcus-de Groot en Riet van der Linden. Bibliotheekcatalogi vermelden Van der Stighelen, Westen en Maaike Meijer eveneens bij het auteurschap van de publicatie.

Het beeldmateriaal vormt een belangrijk onderdeel van het boek. De kunstenaars worden gedocumenteerd aan de hand van reproducties van schilderijen, tekeningen, portretten, sculpturen en ander kunsthistorisch materiaal. Zowel kleurenafbeeldingen als zwart-witreproducties en historische portretten zijn opgenomen. De afbeeldingen worden gekoppeld aan verklarende teksten en gegevens over de betreffende werken. Voor het beeldmateriaal is geput uit een groot aantal musea, archieven, bibliotheken en particuliere collecties; de afgebeelde lijst van bruikleengevers omvat instellingen uit onder meer België, Nederland, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Spanje en de Verenigde Staten. De fotografie en reproducties zijn daardoor afkomstig uit verschillende institutionele en collectiebronnen en niet van één enkele fotograaf.

De vormgeving is sober en museaal. Grote afbeeldingen worden afgewisseld met ruim opgezette tekstpagina's, biografische bijdragen en reproducties van historische kunstwerken. De omslag combineert een donker uitgevoerde figuratieve afbeelding met een opvallende gele titel, terwijl de rode rug voor een duidelijk grafisch contrast zorgt.

Ludion en Flammarion verzorgden gezamenlijk deze Franstalige uitgave. Bibliografische bronnen dateren de oorspronkelijke publicatie uit 1999 en noemen Gent en Parijs als plaatsen van uitgave. Het werk wordt daarbij expliciet als tentoonstellingscatalogus geregistreerd.

Specificaties

Titel: A chacun sa grâce – Femmes artistes en Belgique et aux Pays-Bas 1500–1950
Samenstelling / auteurs: Katlijne Van der Stighelen & Mirjam Westen, met bijdragen van diverse auteurs
Uitgever: Ludion / Flammarion
Taal: Frans
Uitvoering: softcover
Aantal pagina's: 399
ISBN: 9789055442720
Referentie: FA:7018

Afmetingen
Hoogte: 29 cm
Breedte: 25 cm
Gewicht: 2,12 kg

Conditie
Tweedehands exemplaar met een lichte tot matige rookgeur. De pagina's vertonen geen zichtbare verkleuring door nicotine.